Een sterke LVB-keten maak je samen!

Delen op social media

Dat was het thema van een congres dat Middin afgelopen maandag organiseerde voor betrokken ketenpartners, zorgaanbieders en landelijke organisaties. Van gemeente tot zorgkantoor, van woningbouwvereniging tot inspectie, van Dienst Justitiële inrichting tot reclassering. De ruim 80 deelnemers gingen met elkaar in gesprek over de begeleiding van deze ingewikkelde maar boeiende doelgroep en de onderlinge samenwerking. Dat leverde concrete afspraken op, waardoor daadwerkelijk een stap naar een sterkere LVB-keten gezet is.

Veel aanwezigen ervaren knelpunten in de huidige praktijk, waardoor samenwerking niet van de grond komt. De huidige samenwerking krijgt een magere 5,6 als cijfer, zo bleek uit de enquête die vooraf was uitgezet. Het bestaan van financiële schotten (tussen WMO en WLZ bijvoorbeeld) te weinig kennis van LVB, elkaar niet weten te vinden of het hebben van een andere visie zijn knelpunten die samenwerking in de weg staan. Volgens Gertrude van den Brink, bestuursvoorzitter Middin mag dat geen argument zijn om niet samen te werken: “Als iedereen zich aan zijn eigen opdracht houdt en die van de ander niet kent, dan komt er niets terecht van een sterke LVB-keten.” Ze deed dan ook een oproep: “Maak grensverkeer mogelijk; kijk bij elkaar in de keuken. Laat elkaar toe in elkaars wereld.” Nihat Kahveci, begeleider bij Middin, verwoordde kernachtig wat er wat hem betreft moet gebeuren: “We moeten stoppen met praten, maar gewoon gaan doen.”

Excuses

Er zijn nu teveel excuses om niet samen te werken.  Met die stelling waren de meeste aanwezigen het eens. “We moeten allemaal wat meer burgerlijk ongehoorzaam zijn,” was een van de reacties. De meesten ervaren financiële schotten nu al belemmerend. Toch zijn er ook daar mogelijkheden. Middin werkt soms bijvoorbeeld om de financiële schotten heen. Gedragsdeskundige Hanna Peels: “Als wij vinden dat een cliënt behandeling nodig heeft, dan is dat het uitgangspunt. We kijken dan wat er kan in de samenwerking met anderen. Achteraf regelen we het dan financieel en dan blijkt er meer mogelijk dan gedacht.” De gemeente Den Haag kijkt ook waar er schotten weggehaald kunnen worden: “Bij de WMO-aanbestedingen kijken we nu of we een combinatie kunnen maken tussen LVB en Beschermd Wonen. We gaan meer op inhoud zitten en zorgen voor minder financiële hobbels.” Bijna niemand was het eens met de stelling dat partijen samen de regie moeten pakken. Dat is geen oplossing, omdat ‘samen’ niet werkt. Er moet iemand de trekker zijn, maar wie dat dan moet zijn, bleef voor velen de vraag. De meesten waren voor ‘de partij die het beste aansluit op het leven van de cliënt’.

Concrete afspraken

Er was veel tijd ingeruimd om als ketenpartners in kleine groepjes per regio samen in gesprek te gaan. Zo werd het mogelijk om concrete afspraken te maken. Bijvoorbeeld over het organiseren van bijvoorbeeld werkbezoeken of detacheringen om zo kennisdeling mogelijk te maken. Ter plekke werden onderlinge afspraken gemaakt om elkaar op te zoeken. Daarnaast werden ideeën geopperd, zoals het instellen van een multidisciplinaire taakgroep met mandaat of het ontwikkelen van een gezamenlijke visie (en een lobby te starten) om deze bijzondere doelgroep steeds weer voor het voetlicht te brengen en dezelfde taal te spreken. Ook waren er voorstellen om een workshop ‘Goed een indicatie aanvragen’ te organiseren en om goede voorbeelden te verzamelen en onder te brengen op het kennisplein van het kenniscentrum LVB.

LifeWise in de praktijk

Om LifeWise -het methodisch kader voor de LVB+ doelgroep dat is ontwikkeld door Middin en Cordaan- goed in de praktijk te kunnen brengen, is samenwerking met andere ketenpartners nodig. Een LVB+-client heeft vaak te maken met veel verschillende instanties en dan is afstemming broodnodig. 

Danielle Dijs, coördinator LVB bij Middin, legde uit wat de vier pijlers van LifeWise zijn en hoe de handvatten door begeleiders ingezet kunnen worden.  Dat hoeft niet in een bepaalde volgorde.  “Het is altijd maatwerk en bij iedere cliënt en in iedere situatie weer anders.” Als voorbeeld gaf Danielle dat een van de handvatten van LifeWise is om de cliënt oorzaak en gevolg van zijn handelen in te laten zien. Zoals de gevolgen van boetes, die opstapelen als je ze niet betaalt. Of dat het gevolgen kan hebben voor je baan als je boos bent op je werkgever en je uit dat te heftig. Begeleider Nihat Kahveci past de pijlers toe in dagelijkse praktijk: het feit dat hij zijn cliënt Irvin bijvoorbeeld in de gevangenis bezocht, past heel goed bij de pijler Verbinden. Daarnaast past hij de pijler Stabiliseren toe door dagbesteding voor zijn cliënt te regelen én door voor hem woonruimte te zoeken

Vers van de pers werden de uitkomsten van nieuw onderzoek over de praktijk van LifeWise gepresenteerd. De afdeling Metamedica van het Amsterdam UMC heeft net een case studie rond zes clienten afgerond, waarbij ze hebben onderzocht hoe LifeWise in de praktijk wordt gebracht. De resultaten zijn binnenkort openbaar.

Verschil LVB en GGZ cliënt

LifeWise zou ook goed kunnen werken binnen de GGZ, zei psychiater Erik Jongenotter van Fivoor, een organisatie voor forensische psychiatrie. “Er is een grote groep mensen met LVB binnen de forensische zorg (red.: 1 op de 3), maar die bereik je niet met alleen GGZ zorg.” In een gesprek door dagvoorzitter Inge Diepman met hem en Nihat Kahveci, begeleider bij Middin, werd duidelijk dat iemand met LVB een heel andere benadering nodig heeft dan een GGZ cliënt. In de praktijk gebeurt dat helaas lang niet altijd, terwijl het echt nodig is. Psychiater Erik Jongenotter wist zelf ook lange tijd niet dat hij mensen met LVB op een andere manier moet benaderen. “Ik heb jarenlang tegen mensen aangepraat zonder dat ik wist dat ik ze niet bereikte. Ik werk nu bewuster met LVB clienten; je hebt aansluiting met hen nodig. Ik probeer bij een cliënt bijvoorbeeld vertrouwen te wekken zodat hij blijft komen op afspraken.”

Vervolg

Al met al een vruchtbare middag, die zeker een vervolg krijgt. Begin volgend jaar zal Middin -voor en door de uitvoerende professionals- een nieuwe bijeenkomst organiseren om de gemaakte afspraken verder vorm te geven.