De gezondheid en veiligheid van onze cliënten en onze medewerkers heeft onze hoogste prioriteit.
Lees alles over Corona.

Wet zorg en dwang sinds 1 januari een feit

Tot 1 januari 2020 vielen gedwongen opnames en gedwongen zorg voor mensen met dementie of met een verstandelijke beperking onder de Wet Bijzondere opnemingen psychiatrische ziekenhuizen (Wet Bopz). Sinds 1 januari 2020 is de nieuwe Wet zorg en dwang (Wzd) actief, met als uitgangspunt ‘Nee, tenzij …’. Het doel is minder onvrijwillige zorg.

Onvrijwillige zorg

Onvrijwillige zorg is zorg waarmee de cliënt of zijn wettelijke vertegenwoordiger niet instemt maar die toch noodzakelijk is om ‘ernstig nadeel’ te voorkomen. Met onvrijwillige zorg beperken we de vrijheid van de cliënt, om zo de cliënt en zijn omgeving zo veel mogelijk te beschermen.

De Wet onderscheidt negen soorten zorg die zorgverleners onder voorwaarden mogen toepassen, ondanks verzet van de cliënt. Onder deze negen categorieën vallen bijvoorbeeld fixatie, insluiting of het doorzoeken van een kamer op drugs of gevaarlijke voorwerpen.

Dit zijn de negen categorieën:

  1. toedienen van vocht, voeding en medicatie en het doen van medische controles, andere medische handelingen en overige therapie;
  2. beperken bewegingsvrijheid (o.a. fixatie);
  3. insluiting (o.a. afzondering en separatie);
  4. uitoefenen van toezicht;
  5. onderzoek aan kleding en lichaam;
  6. onderzoek van woning of kamer van de cliënt op bijvoorbeeld alcohol en drugs en gevaarlijke voorwerpen;
  7. controle op gebruik van gedragsbeïnvloedende middelen (urinetest, blaastest, speekseltest);
  8. vrijheidsbeperkingen om het eigen leven in te richten zoals voor gebruik van mobiel en computer;
  9. beperken van recht op bezoek.

Doel van de wet

De Wet zorg en dwang regelt de rechten van onze cliënten die onvrijwillige zorg krijgen. De Wet regelt ook de onvrijwillige opname. De rechten van de cliënten worden beschermd doordat onvrijwillige zorg alleen onder strenge voorwaarden mag worden toegepast.

Voor wie is de wet?

De Wet geldt voor alle cliënten met een verstandelijke beperking, voor mensen met een psychogeriatrische aandoening zoals dementie, voor cliënten met een indicatie voor de Wet langdurige zorg (Wlz) en voor cliënten waarvan de arts aangeeft dat bescherming nodig is om ‘ernstig nadeel’ te voorkomen. Door deze brede inzet geldt de Wet ook voor mensen die vrijwillig zijn opgenomen of die bijvoorbeeld thuis wonen en onvrijwillige zorg krijgen.

Middin is terughoudend in het toepassen van onvrijwillige zorg buiten de Wlz, omdat de overheid nog bezig is om dit verder uit te werken.

Het stappenplan

De Wet verplicht dat we een stappenplan volgen bij onvrijwillige zorg. Dit is nieuw. Het stappenplan bestaat uit een aantal vaste overlegmomenten met in- en externe deskundigen. Zo worden we ons nog bewuster van onvrijwillige zorg, waarom we dit doen, of er alternatieven zijn en of we kunnen afbouwen. Download hier het stappenplan.


2020 is een overgangsjaar

Middin start de invoering van de nieuwe wet in 2020. We beginnen op onze huidige BOPZ aangemerkte locaties. Medewerkers worden in het begin van het jaar geschoold, de zorgplannen worden in de zorgplancyclus omgezet van BOPZ naar Wzd.

Wat er verder nog verandert

De indicaties van alle cliënten, die opgenomen zijn op grond van een artikel 60 wet BOPZ, worden per 1 januari 2020 automatisch omgezet naar een artikel 21 op grond van de Wzd. Deze indicatie is vijf jaar geldig. De BOPZ aanmerkingen van de BOPZ locaties worden automatisch omgezet naar een accommodatie. De Wzd bepaalt dat Middin vanaf 1 januari 2020 aansluit bij een externe klachtencommissie voor klachten over zaken rondom de Wzd. Daarnaast kunnen cliënten met vragen en klachten rondom de Wzd gebruikmaken van een externe cliëntvertrouwenspersoon. De klachtenregeling van Middin wordt hierop aangepast. Meer informatie over de klachtenregeling vindt u op de pagina klachten.

Heeft u behoefte aan meer algemene informatie over de Wzd, dan kunt u zich aanmelden voor een centrale informatiebijeenkomst, die wij speciaal voor cliënten en vertegenwoordigers/verwanten organiseren. Tijdens deze bijeenkomst geven we uitleg over de wet en hoe Middin hiermee omgaat, we gaan niet in op individuele vraagstukken. De bijeenkomst vindt alleen plaats bij voldoende aanmeldingen.

Heeft u interesse, stuur dan een e-mail naar infobijeenkomstwzd@middin.nl. Geeft u hierbij aan of u cliënt of vertegenwoordiger/verwant bent.